Αναγνώστες

Στην περίπτωση που κάποιος από τους συνδέσμους που προτείνονται στο ιστολόγιο δεν είναι ενεργός ή είναι εσφαλμένος, μπορείτε να με ενημερώνετε είτε μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος είτε μέσω σχολίου. Ευχαριστώ.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ

Στον σύνδεσμο που ακολουθεί θα βρείτε τις οδηγίες εκτύπωσης του υλικού του ιστολογίου.
http://taniamanesi-kourou.blogspot.gr/p/blog-page_18.html

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

Για να αναζητήσετε θεματικές ενότητες, δείτε πρώτα στο πλάι του ιστολογίου, στο μενού ΕΤΙΚΕΤΕΣ. Διαλέξτε το θέμα που σας ενδιαφέρει. Κλικάρετε δύο φορές και στην οθόνη που θα εμφανιστεί, δείτε όλες τις σχετικές αναρτήσεις. Σε κάθε σελίδα μπορείτε να δείτε μέχρι 10 αναρτήσεις για το κάθε θέμα. Για να μπορέσετε να δείτε και τις υπόλοιπες αναρτήσεις για το θέμα που σας ενδιαφέρει, επιλέξτε Παλαιότερες Αναρτήσεις.

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ (ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ)

Σχετικά με την αναδημοσίευση:

Αγαπητοί συνάδελφοι και γονείς, όλο το υλικό που έχει το όνομά μου και την υπογραφή του ιστολογίου "Δραστηριότητες, παιδαγωγικό και εποπτικό υλικό για το Νηπιαγωγείο & το Δημοτικό" είναι ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΩΡΕΑΝ και προς ελεύθερη προσωπική χρήση για όλους. Ωστόσο απαγορεύεται η εμπορική του εκμετάλλευση, δηλαδή να χρησιμοποιηθεί υλικό που έχω φτιάξει εγώ για να κερδοσκοπήσει κάποιος είτε μέσω του υλικού αυτού καθεαυτού, είτε μέσω διαφημίσεων (το κείμενο το δανείστηκα από τη συνάδελφο Ιωάννα Χατζίκου).

Επίσης, παρακαλώ όποιον θέλει να κάνει αναφορά στο περιεχόμενο των αναρτήσεων, να αναρτήσει τον ΣΥΝΔΕΣΜΟ από τη γραμμή URL της κάθε ανάρτησης και ΟΧΙ ΑΥΤΟΥΣΙΟ το περιεχόμενο της ανάρτησης ΜΕ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΚΟΛΛΗΣΗ. Ευχαριστώ πολύ για τη συνεργασία.

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΡΘΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΡΘΡΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

4 Ιαν 2017

Περιγραφή και ανάπτυξη σχεδίου αξιολόγησης ενός προγράμματος Φιλαναγνωσίας και Δημιουργικής Γραφής για το Νηπιαγωγείο

Στη σελίδα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Προσχολικής Αγωγής στον σύνδεσμο http://www.omep.gr/ μπορείτε να βρείτε (στα δεξιά της σελίδας) και να κατεβάσετε σε μορφή αρχείου pdf το τρέχον τεύχος 14 του περιοδικού "Ερευνώντας τον κόσμο του παιδιού".




Στο συγκεκριμένο τεύχος θα βρείτε άρθρο μου σχετικό με την αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων με τίτλο: 
"Με  ληρολογήματα  και  χαϊκού  στης  φαντασίας  τα  στενά  και  στις  γωνιές του  παιδικού νου"
περιγραφή και ανάπτυξη σχεδίου αξιολόγησης 
ενός προγράμματος  Φιλαναγνωσίας  και Δημιουργικής Γραφής για το Νηπιαγωγείο.

Ευχαριστώ θερμά τη συντακτική και επιστημονική επιτροπή του περιοδικού για τη δημοσίευση αυτή


7 Φεβ 2016

Δημοσίευση έρευνας στην Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών-Επιστημονικών Θεμάτων "ΕΡΚΥΝΑ"

Στον σύνδεσμο που ακολουθεί μπορείτε να βρείτε και να κατεβάσετε το 8ο τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού "ΕΡΚΥΝΑ: Επιθεώρηση Επιστημονικών-Εκπαιδευτικών Θεματων". 

Στις σελίδες 5-18 θα βρείτε άρθρο μου με τίτλο: "Απόψεις εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής για την αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην εκπαίδευση".

Ευχαριστώ πολύ τους υπεύθυνους έκδοσης του περιοδικού για τη δημοσίευση, καθώς και όλους τους συναδέλφους που συμμετείχαν στην έρευνα.



http://erkyna.gr/e_docs/periodiko/teyxos/teyxos-8-(8_2016).pdf

Για τα παλαιότερα τεύχη του περιοδικού, κλικ ΕΔΩ.

Για να αξιοποιήσετε το άρθρο ως βιβλιογραφική αναφορά σε ενδεχόμενη εργασία, μπορείτε να το καταχωρήσετε στη βιβλιογραφία ως εξής:

Μάνεση, Σ. (2016). Απόψεις εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής για την αξιοποίηση της Πληροφορίας και Επικοινωνίας στην εκπαίδευση, ΕΡΚΥΝΑ: Επιθεώρηση εκπαιδευτικών-επιστημονικών θεμάτων, 8, 5-18.


21 Νοε 2015

Τα πρακτικά του συνεδρίου "Η εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ" (7 & 8 Νοεμβρίου 2015)

Στους συνδέσμους που ακολουθούν, μπορείτε να βρείτε και να "κατεβάσετε" τα πρακτικά του συνεδρίου "Η εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ" που έγινε στην Αθήνα στις 7 και 8 Νοεμβρίου.

http://users.sch.gr/paidpink/praktika/dvd.pdf
http://synedrio.edu.gr/files/dvd1.pdf



Στις σελίδες 559 και 754 (στην 9η θεματική ενότητα του συνεδρίου) μπορείτε να βρείτε τις εισηγήσεις μου στο συγκεκριμένο συνέδριο.

Ευχαριστώ πολύ την οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου.


5 Νοε 2015

"Με ληρολογήματα και χαϊκού στης φαντασίας τα στενά και στις γωνιές του παιδικού νου": διδακτικό σενάριο στην πλατφόρμα Αίσωπος

Αναρτήθηκε στην Πλατφόρμα Ψηφιακών Σεναρίων "Αίσωπος" το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που υλοποιήσαμε κατά την περσινή σχολική χρονιά με τίτλο "Με ληρολογήματα και χαϊκού στης φαντασίας τα στενά και στις γωνιές του παιδικού νου". Ευχαριστώ την επιτροπή για τη θετική αξιολόγηση και ανάρτηση του διδακτικού σεναρίου.

Μπορείτε να το δείτε στον σύνδεσμο:



Σε μορφή αρχείου pdf μπορείτε να βρείτε το σενάριο ΕΔΩ.


4 Οκτ 2015

Δημοσίευση έρευνας μικτής μεθοδολογίας για τις πεποιθήσεις και πρακτικές των εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής κατά την ανάγνωση των παραμυθιών στο Νηπιαγωγείο

Με ιδιαίτερη χαρά ενημερώθηκα για τη δημοσίευση άρθρου/έρευνας με τίτλο " Exploring Early Years Teachers’ Beliefs and Practices About Shared Reading: A Mixed Methods Approach" στο περιοδικό "Action Researcher in Education". 




Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο ΕΔΩ
(με κλικ στο pdf format)

Μπορείτε να δείτε ΕΔΩ το αρχείο των προηγούμενων τευχών του περιοδικού και ΕΔΩ τα περιεχόμενα του τρέχοντος τεύχους (Σεπτεμβρίου 2015).

Για να αξιοποιήσετε το άρθρο ως βιβλιογραφική αναφορά (citation) σε ενδεχόμενη εργασία, μπορείτε να το καταχωρήσετε στη βιβλιογραφία ως εξής:
Manesi, S. (2015). Exploring Early Years Teachers' Beliefs and Practices About Shared Reading: A Mixed Methods Approach, Action Researcher in Education, 6, 128-147.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους υπεύθυνους του περιοδικού κ.κ.Ελένη Κατσαρού και Βασίλη Τσάφο.

8 Ιουλ 2014

Πρακτικά του Συνεδρίου "Νέος Παιδαγωγός" - Αθήνα 3 έως 4 Μαΐου 2014

Στον σύνδεσμο που ακολουθεί μπορείτε να βρείτε και να κατεβάσετε με κλικ στο download original file τα πρακτικά του Συνεδρίου "Νέος Παιδαγωγός" που οργανώθηκε από την Επιστημονική Ένωση των Εκπαιδετικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τη διάδοση των ΤΠΕ στις 3 και 4 Μαΐου 2014.


Στα πρακτικά συμπεριλαμβάνεται άρθρο μου με τίτλο : 

Η οργανωσιακή κουλτούρα των εκπαιδευτικών οργανισμών. Βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα και ο ιδιαίτερος ρόλος της επαγγελματικής κοινωνικοποίησης των εκπαιδευτικών

στη σελίδα 1686 των πρακτικών. 

Κατεβάστε τα πρακτικά από τον σύνδεσμο:

Ευχαριστώ την επιστημονική επιτροπή του συνεδρίου
για την αποδοχή του άρθρου.

1 Ιουλ 2014

Ο ρόλος των συναισθημάτων στη διδασκαλία και μάθηση: εκπαιδευτικές στρατηγικές για την καλλιέργεια της Συναισθηματικής Νοημοσύνης στο σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον



Στη σελίδα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Προσχολικής Αγωγής στον σύνδεσμο http://www.omep.gr/ μπορείτε να βρείτε και να κατεβάσετε σε μορφή αρχείου pdf το τρέχον τεύχος 11β του περιοδικού "Ερευνώντας τον κόσμο του παιδιού".

Στο συγκεκριμένο τεύχος θα βρείτε άρθρο μου σχετικό με τη Συναισθηματική Αγωγή με τίτλο: "Ο ρόλος των συναισθημάτων στη διδασκαλία και μάθηση: εκπαιδευτικές στρατηγικές για την καλλιέργεια της Συναισθηματικής Νοημοσύνης στο σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον".

Ευχαριστώ θερμά τη συντακτική και επιστημονική επιτροπή του περιοδικού για τη δημοσίευση αυτή. 

Με την ευκαιρία της συγκεκριμένης ανάρτησης να ευχηθώ 
σε όλους και όλες καλό μήνα

23 Μαρ 2014

Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο Νηπιαγωγείο: Απόψεις και Στάσεις Εκπαιδευτικών Προσχολικής Αγωγής

Με αφορμή τη δημοσίευση του τεύχους 44-45 του περιοδικού "Διδασκαλία Φυσικών Επιστημών: Έρευνα και Πράξη", θα ήθελα να ευχαριστήσω με αυτή την ανάρτηση όλες και όλους τους συναδέλφους που συμμετείχαν στην έρευνα και με βοήθησαν με τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου. 
Μου έδωσαν τη δυνατότητα όχι μόνο να ολοκληρώσω την εργασία μου, αλλά και να τη δημοσιεύσω στο τρέχον τεύχος του περιοδικού.

Επίσης, ένα μεγάλο ευχαριστώ στην κριτική επιτροπή του περιοδικού και στους υπεύθυνους σύνταξης. 


Μπορείτε να δείτε τα άρθρα του τρέχοντος τεύχους στον σύνδεσμο:
http://pc204.lib.uoi.gr/serp/index.php/serp/issue/current

Ευχαριστώ και πάλι.

10 Ιαν 2014

Άρθρο για τη σχολική ηγεσία και τη δομή των εκπαιδευτικών οργανισμών ως ανοιχτών κοινωνικών συστημάτων

"Τα Εκπαιδευτικά", ένα σημαντικό εκπαιδευτικό περιοδικό, έκλεισε τον κύκλο του με την έκδοση του τελευταίου του τεύχους. Μπορείτε να δείτε το συγκινητικό αποχαιρετιστήριο σημείωμα του κ. Γρυντάκη, υπεύθυνου ύλης και σύνταξης, ΕΔΩ.


Επίσης, από την κεντρική σελίδα του περιοδικού μπορείτε να αναζητείτε αρθρογραφία που σας ενδιαφέρει από τα προηγούμενα τεύχη του περιοδικού.



Τα περιεχόμενα του τελευταίου τεύχους βρίσκονται ΕΔΩ.

Αισθάνομαι ευτυχής που στο τεύχος αυτό συμπεριλήφθηκε άρθρο μου με τίτλο 
Ο εκπαιδευτικός οργανισμός ως ανοιχτό κοινωνικό σύστημα: βασικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα 
και ο ιδιαίτερος ρόλος του σχολικού ηγέτη

που μπορείτε να βρείτε στον σύνδεσμο:
http://www.taekpaideutika.gr/ekp_109-110/10.pdf


Ευχαριστώ θερμά τους υπεύθυνους του περιοδικού και την επιτροπή για την τιμή.

20 Μαΐ 2013

Η μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό: 9 χρήσιμες συνδέσεις και μία πρόταση δραστηριοτήτων μετάβασης

 
Η ακόλουθη ανάρτηση προτείνει ένα σύνολο από χρήσιμες συνδέσεις που αφορούν προτάσεις και δράσεις μετάβασης από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό. Επίσης, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος (5 Ιουνίου) προτείνεται ένα σχέδιο δραστηριοτήτων με θέμα την εξοικονόμηση ενέργειας που μπορεί να υλοποιηθεί στο πλαίσιο ενός προγράμματος μετάβασης.
1.
http://sevarosenew.blogspot.gr/2012/05/2010.html
(εξαιρετικές δραστηριότητες μετάβασης και πρώτοτυπο θεατρικό - τα λόγια του θεατρικού δίνονται)
2.
http://www.metaixmio.gr/images/evdoxos/0616M.pdf
(ενημερωτικό υλικό για τη μετάβαση)
3.
http://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=5&ved=0CEgQFjAE&url=http%3A%2F%2Fwww.xarabook.gr%2Fpaidagogika%2Fbasila_dieykolynontas_ta_nipia.pps&ei=HKKaUazSJMfKtQaqq4DIDA&usg=AFQjCNFMWbTVNx5KX3LjW4K6rkZcnRjEsA&sig2=duaokftilEPYGWWX0Bv18A
(εξαιρετικά ενημερωτική παρουσίαση διαφανειών με ανάλυση των μοντέλων μετάβασης και προτάσεις κοινών εκπαιδευτικών δράσεων)
4.
http://ekantartzi.blogspot.gr/2013/05/blog-post.html?showComment=1368631378929
(ένα σύνολο από 10 ενδιαφέρουσες συνδέσεις για την μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό)
5.
http://dreamkindergarten.blogspot.gr/2013/05/blog-post_20.html
(φύλλα εργασίας για τη μετάβαση)
6.
http://kvaggelitsa.blogspot.gr/2013/02/blog-post_19.html
(εξαιρετικό πρόγραμμα μετάβασης-αναλυτικά με όλες τις φάσεις με βάση το αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο)
7.
https://sites.google.com/site/archeiakoylikodraseon/e-metabase-apo-to-nepiagogeio-sto-demotiko
8.
http://135-43nipathinas.blogspot.gr/2012/12/10-12-2012.html
(πρόγραμμα μετάβασης - εικαστική συνδημιουργία)
9.
http://pythagoreionip.blogspot.gr/2013/04/blog-post_25.html
(η ενδιαφέρουσα πρόταση της Μαρίας)




ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΥΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ 
ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Οι ακόλουθες δραστηριότητες δύνανται να υλοποιηθούν στα πλαίσια ενός Προγράμματος Ομαλής Μετάβασης, λαμβάνοντας ως μαθησιακή περιοχή αφόρμησης τη θεματική ενότητα από το βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος της Α΄ Δημοτικού «Η ηλεκτρική ενέργεια στη ζωή μας» (σελ. 146-150). Το συγκεκριμένο θέμα κρίνουμε πως παρουσιάζει πρωτοτυπία και δύναται να εγείρει το ενδιαφέρον των εμπλεκομένων ομάδων. Έχει άμεση σχέση με τα καθημερινά βιώματα και τις εμπειρίες των παιδιών και ως εκ τούτου μπορεί να καλύψει ευρύ φάσμα των ενδιαφερόντων τους. Επίσης αποτελεί κοινό θεματικό άξονα τόσο του Νηπιαγωγείου όσο και της Α΄ τάξης του Δημοτικού, υπαγόμενο στο γνωστικό αντικείμενο της Μελέτης Περιβάλλοντος. Στις δραστηριότητες μετέχουν διηλικιακές ομάδες προνηπίων (αν υπάρχουν), νηπίων και μαθητών της Α΄ Δημοτικού. Στα πλαίσια σχεδιασμού (προγραμματισμού) και οργάνωσης του Προγράμματος Μετάβασης έχουν διερευνηθεί οι προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις των παιδιών, ενώ έχουν ενημερωθεί οι γονείς των παιδιών για τις επικείμενες δράσεις.

1. Δραστηριότητα Μελέτης Περιβάλλοντος 
(Φυσικό περιβάλλον και αλληλεπίδραση)

Βασικές επιδιώξεις

Τα παιδιά ενθαρρύνονται:


  • να διευρύνουν τις γνώσεις τους για το πώς διευκολύνει τη ζωή μας η ηλεκτρική ενέργεια.
  • να πάρουν πληροφορίες για άλλες (εναλλακτικές) μορφές ενέργειας.
  • να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας.
  • να αντιληφθούν τη σχέση μεταξύ της εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας και της προστασίας του πλανήτη.
  • να συγκρίνουν τον τρόπο ζωής τους με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων πριν λίγα χρόνια, όταν δεν υπήρχε η ηλεκτρική ενέργεια.  
  • να αναγνωρίζουν βασικές εφαρμογές του ηλεκτρισμού στην καθημερινή ζωή (για παράδειγμα χρήση και λειτουργία ηλεκτρικών συσκευών).

Φάκελος παρουσίασης

Έγχρωμο, φωτοτυπημένο, μεγεθυμένο και πλαστικοποιημένο φωτογραφικό υλικό από το βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος της Α΄ Δημοτικού δείχνεται στα παιδιά του Νηπιαγωγείου (με έμφαση σε εκείνο που αφορά την οικονομία της ηλεκτρικής ενέργειας)
 Στιγμιότυπο οθόνης 
από το βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος
Επιπλέον, στο έντυπο υλικό της δραστηριότητας συμπεριλαμβάνεται το βιβλίο της σειράς «Σώσε τον πλανήτη μας» με τίτλο «Κλείσε το Φως» (Εκδόσεις: Παπαδόπουλος). 

Ενδεικτική παρουσίαση δραστηριότητας

Η παρούσα δραστηριότητα μπορεί να υλοποιηθεί στο πλαίσιο των κοινών δράσεων Νηπιαγωγείου και Δημοτικού Σχολείου. Πιο συγκεκριμένα, οργανώνεται επίσκεψη στο όμορο ή γειτονικό Δημοτικό Σχολείο, όπου οι δύο εκπαιδευτικοί έχουν οργανώσει τις ακόλουθες δράσεις.

  1. Τα παιδιά παρατηρούν το φωτογραφικό υλικό που σχετίζεται με την ηλεκτρική ενέργεια και την πολλές φορές άλογη χρήση της.
  2. Μαθαίνουν «τι υπάρχει πίσω από την πρίζα» και ευαισθητοποιούνται για το πώς θα το διαφυλάξου.
  3. Έχουν την ευκαιρία να «γνωρίσουν» τους ήρωες του βιβλίου της Α΄ Δημοτικού, τη Μηλώ την Καμηλώ και τον Λέων Λαλέων, που θα τους συνοδεύουν στο βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος την επόμενη χρονιά.
  4. Διαπιστώνουν ότι η εικονογράφηση του βιβλίου (με ήρωες ένα λιοντάρι και μια καμηλοπάρδαλη) μοιάζει με την εικονογράφηση των βιβλίων που διαβάζουν στην ολομέλεια
  5. Σε συνδυασμό με την επίδειξη του φωτογραφικού υλικού ακολουθεί η ανάγνωση του βιβλίου «Κλείσε το Φως», γεγονός που τους δίνει τη δυνατότητα να συνειδητοποιήσουν πόσα κοινά θέματα προβληματισμού υπάρχουν σε ένα βιβλίο προσχολικής και σε ένα πρωτοσχολικής ηλικίας.
  6. Σε μικρές ομάδες (2 νήπια-2 παιδιά Α΄ Δημοτικού) συνεργάζονται, για να ζωγραφίσουν τις εντυπώσεις τους, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στην ανάγκη να κάνουμε οικονομία ηλεκτρικής ενέργειας.
  7. Σχετικές λεζάντες μπορούν να προστεθούν από τα μεγαλύτερα παιδιά που έχουν κατακτήσει τη λειτουργία της γραφής

Επέκταση δραστηριότητας



  1. Τα έργα των ομάδων (νηπίων-μαθητών Α΄Δημοτικού) μπορούν κάλλιστα να λειτουργήσουν ως ενημερωτικές αφίσες και να μοιραστούν από τα παιδιά στους γονείς τους την ώρα της αποχώρησης από το σχολείο (Νηπιαγωγείο – Δημοτικό). Οι γονείς αφυπνίζονται μέσα από την κοινή συνεργατική δράση Νηπιαγωγείου – Δημοτικού.
  2. Ενδεχόμενη αφισοκόλληση των μηνυμάτων για την ανάγκη εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να δώσει στη δραστηριότητα και μια ευρύτερη διάσταση που ξεπερνάει τα όρια του σχολείου και απλώνεται, «ανοίγεται» στην ευρύτερη κοινότητα.

 2) Δραστηριότητα Δημιουργίας και Έκφρασης 
(Παιχνίδι ρόλων – Δραματοποίηση)


Βασικές επιδιώξεις

Τα παιδιά ενθαρρύνονται:


  • να εκφράζονται με το ελεύθερο δραματικό παιχνίδι, να αναπτύσσουν τη δημιουργικότητά τους, να γνωρίζουν τον εαυτό τους και τον κόσμο.
  • να προάγουν τη γλωσσική τους ανάπτυξη και να καλλιεργούν την επικοινωνία μέσα στο πλαίσιο της δραματοποίησης.
  • να εκφράζονται με τον αυτοσχεδιασμό και τη μίμηση.
  • να συνεργάζονται και να δημιουργούν από κοινού.
  • να καλλιεργούν τη θεατρικότητά τους.
  • να επιλέγουν και να χρησιμοποιούν δημιουργικά διάφορα υλικά (υφάσματα διαφόρων χρωμάτων, καπέλα, μάσκες, κουστούμια) και να αναπτύσσουν παράλληλα τις προσωπικές τους κλίσεις.
  • να αναπτύσσουν συνολικά την αισθητική τους αντίληψη και έκφραση.


Φάκελος παρουσίασης - Υλικά

Υλικά από τη γωνιά του θεατρικού παιχνιδιού του Νηπιαγωγείου αλλά και αυτοσχέδιες κατασκευές των παιδιών, τόσο του Νηπιαγωγείου όσο και της Α΄ τάξης, θα χρησιμοποιηθούν για την υλοποίηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας. Πιο συγκεκριμένα, στα παιδιά θα φανούν χρήσιμα τα υφάσματα διαφόρων χρωμάτων και κουστούμια της γωνιάς της «μεταμφίεσης» ή του θεατρικού παιχνιδιού. Κατασκευές (ατομικές, ομαδικές) που ενδέχεται να γίνουν μέσα στο πλαίσιο της εικαστικής δημιουργίας, όπως για παράδειγμα καπέλα, μάσκες, μικρό σκηνικό, θα βοηθήσουν περαιτέρω την υλοποίηση της δραστηριότητας.



Ενδεικτική παρουσίαση της δραστηριότητας


  1. Με αφορμή την πρόταση θεατρικού παιχνιδιού-δραματοποίησης που προτείνεται στο βιβλίο της Μελέτης Περιβάλλοντος της Α΄ τάξης, οργανώνουμε δύο παιχνίδια ρόλων: α) ένα χειμωνιάτικο βράδυ χωρίς ηλεκτρική ενέργεια και β) ένα καλοκαιρινό μεσημέρι χωρίς ηλεκτρική ενέργεια.
  2. Μέσα στο πλαίσιο του προγράμματος Ομαλής Μετάβασης που υλοποιείται οργανώνουμε μία ή δύο συναντήσεις των παιδιών των δύο βαθμίδων, κατά τις οποίες τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες αναλαμβάνουν να προετοιμάσουν όποιο από τα δύο παιχνίδια ρόλων προτιμούν.
  3. Οι ομάδες των παιδιών διαμορφώνουν το σενάριο, μοιράζουν τους ρόλους, σκέπτονται ποια υλικά τους είναι απαραίτητα. Τα μεγαλύτερα παιδιά πιθανόν να θέλουν να καταγράψουν τα λόγια του μικρού θεατρικού δρώμενου, για να μην ξεχαστούν. Η διακριτική υποστήριξη και η ενθάρρυνσή τους από τις δύο εκπαιδευτικούς θεωρείται δεδομένη.
  4. Οι παρουσιάσεις των δρώμενων ενδέχεται να γίνουν στο πλαίσιο μιας τρίτης συνάντησης των παιδιών (στο χώρο του Νηπιαγωγείου ή του Δημοτικού Σχολείου) και να έχουν τη μορφή μικρών θεατρικών δρώμενων, όπου κάθε ομάδα παρουσιάζει τη δουλειά της.
  5. Τα παιδιά, ύστερα από την ολοκλήρωση της δραστηριότητας, καλούνται να πουν τις εντυπώσεις τους από τη μεταξύ τους συνεργασία, γεγονός που ενισχύει και τη συναισθηματική τους ανάπτυξη.

Πιθανές επεκτάσεις

  1. Τα δρώμενα οργανώνονται, ώστε να αποτελέσουν το υλικό της σχολικής καλοκαιρινής γιορτής, όπου οι γονείς τόσο των νηπίων όσο και των μαθητών της Α΄ τάξης έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν το προϊόν της συνεργασίας των δύο βαθμίδων.
  2. Προσκλήσεις για τη μικρή αυτή θεατρική παράσταση με θέμα την οικονομία ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσαν να μοιραστούν στη γειτονιά, ευαισθητοποιώντας την ευρύτερη τοπική κοινότητα γύρω από το πολύ σημαντικό αυτό θέμα.
  3. Οι προτάσεις των ομάδων καταγράφονται και δίνουν αφορμή να φτιαχτεί ένα μικρό βιβλίο προτάσεων γύρω από το θέμα, που θα μπορούσε να μοιραστεί από τα παιδιά προς τους γονείς την ώρα της αποχώρησης από το σχολείο.

Διαδικασία αξιολόγησης

Σε όλη τη διάρκεια ανάπτυξης της δραστηριότητας όσα λένε και κάνουν τα παιδιά,  τόσο του Νηπιαγωγείου όσο και της Α΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου, στο πλαίσιο τόσο των ατομικών όσο και ομαδικών εργασιών, καταγράφονται προσεκτικά. Εκτιμάται κατά πόσο οι δράσεις, οι προβλέψεις, οι σκέψεις και τα λόγια τους αντικατοπτρίζουν τις μαθησιακές επιδιώξεις που τέθηκαν στην αρχή της δραστηριότητας και οι οποίες θεωρήθηκε ότι πρέπει να επιτευχθούν. Εν συνεχεία αναπροσαρμόζονται εκείνα τα τμήματα, στα οποία παρατηρήθηκαν δυσλειτουργίες. Ιδιαιτέρως συνεκτιμάται και αξιολογείται ο βαθμός επίτευξης των μαθησιακών επιδιώξεων ενός προγράμματος Μετάβασης, που φιλοδοξεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ σπιτιού, νηπιαγωγείου και δημοτικού σχολείου, προάγοντας τη μεταξύ τους δημιουργική συνεργασία.

Οι υπόλοιπες 19 αναρτήσεις του ιστολογίου για το περιβάλλον και την οικολογία βρίσκονται εδώ.

29 Απρ 2013

Άρθρο για τη Συνεργατική Έρευνα Δράσης, τις Κοινότητες Μάθησης και τον Θεσμό του Μέντορα


Με ιδιαίτερη χαρά ενημερώθηκα για τη δημοσίευση άρθρου με τίτλο "Collaborative Action Research Projects: the role of Communities of Practice and Mentoring in enhancing teachers' Continuing Professional Development", το οποίο είναι αποτέλεσμα συγγραφικής προσπάθειας και συνεργασίας με την  εξαίρετη φίλη και συνάδελφο από τον χώρο της Πληροφορικής Σταματίνα Μπέτση. 

Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο μας ΕΔΩ.

Για να μελετήσετε άλλα άρθρα του επιστημονικού περιοδικού μπορείτε ΕΔΩ να δείτε το αρχείο των προηγούμενων τευχών και ΕΔΩ τα περιεχόμενα του τρέχοντος τεύχους.
Για να αξιοποιήσετε το άρθρο ως βιβλιογραφική αναφορά (citation) σε ενδεχόμενη εργασία, μπορείτε να το καταχωρήσετε στη βιβλιογραφία ως εξής:
Manesi, S. & Betsi, St. (2013), Collaborative Action Research Projects: the role of Communities of Practice and Mentoring in enhancing teachers' Continuing Professional Development, Action Researcher in Education, 4, pp. 109 -121.




27 Απρ 2013

3ο Πανελλήνιο Συνέδριο "Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία" - Ανακοίνωση Προγράμματος


Ανακοινώθηκε το πρόγραμμα του 3ου Πανελλήνιου Συνεδρίου "Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία", που οργανώνεται από το Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά (10-12 Μαΐου 2013).
Δείτε το πρόγραμμα ΕΔΩ.
 
Κλικάροντας στην εισήγηση που σας ενδιαφέρει μπορείτε να μεταβείτε στα ηλεκτρονικά πρακτικά του συνεδρίου, διαβάζοντας την εισήγηση.

Η συμμετοχή μου στο συνέδριο αυτό είναι με άρθρο που έχει τον τίτλο:
Διαθεματικές Δραστηριότητες και Παιχνίδια για το Πάσχα με έμφαση στην Εφαρμογή των Νέων Τεχνολογιών
το οποίο μπορείτε να δείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο:

http://www.etpe.eu/new/custom/pdf/etpe1993.pdf


14 Μαρ 2013

Άρθρα για το Νηπιαγωγείο: Ο ρόλος των Δεξιοτήτων Αυτορρύθμισης για την Ομαλή Προσαρμογή στο Νηπιαγωγείο



Στον σύνδεσμο που ακολουθεί μπορείτε να βρείτε τα πρακτικά του Πανελληνίου Συνεδρίου "Η Ποιότητα στην Εκπαίδευση: Τάσεις και Προοπτικές", Αθήνα 2012. Στη σελίδα 719 του τόμου, μπορείτε να βρείτε άρθρο μου με τίτλο:

"Ο ρόλος των δεξιοτήτων αυτορρύθμισης 
για την ομαλή προσαρμογή στο Νηπιαγωγείο"


ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ:


Τον τόμο με τα πρακτικά μπορείτε να "κατεβάσετε" και να αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας.
 
 
 
 

 

26 Νοε 2012

Η εννοιολογική χαρτογράφηση και η δημιουργική της αξιόποιηση στο Νηπιαγωγείο

Άρθρο μου για την χρηστικότητα της εννοιολογικής χαρτογράφησης και της αξιοποίησης λογισμικών προγραμμάτων εννοιολογικής χαρτογράφησης (Kidspiration & Cmap Tools), μπορείτε να βρείτε δημοσιευμένο στο ηλεκτρονικό περιοδικό "i-teacher.gr", στο 5ο τεύχος, μαζί με άλλα ενδιαφέροντα άρθρα συναδέλφων εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης.




Ο σύνδεσμος είναι: 
http://i-teacher.gr/files/5o_teyxos_i-teacher_11_2012.pdf 
 
Η αρθρογραφία του περιοδικού αφορά συνολικά την αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση.
 
Στο ίδιο περιοδικό, στο 4ο τεύχος, είχα την χαρά να συνεργαστώ με την εξαιρετική φίλη Μάτα σε άρθρο για τα στυλ μάθησης και τον ρόλο του αναστοχασμού και του αναστοχαστικού εκπαιδευτικού στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Μπορείτε να βρείτε το άρθρο στον σύνδεσμο:
http://i-teacher.gr/files/4o_teyxos_i_teacher_1_2012.pdf.


 

5 Οκτ 2012

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών: Μια αφορμή για αναστοχασμό

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας των Εκπαιδευτικών, παραθέτω ακολούθως ένα άρθρο μου, που επιχειρεί να προσεγγίσει τον πολυδιάστατο και πολυσύνθετο ρόλο του σύγχρονου εκπαιδευτικού από τη σκοπιά της εφαρμογής και υλοποίησης της Διαθεματικότητας όπως αυτή προβάλλεται μέσα από τα Αναλυτικά Προγραμμάτα Σπουδών στην Προσχολική Αγωγή. Αν και από το 2011 τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο τείνουν να επικαιροποιηθούν με την Πιλοτική Εφαρμογή των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών, πολλοί νηπιαγωγοί εκφράζουν αμφιβολίες και ανησυχία σχετικά με το κατά πόσο είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σε ικανοποιητικό βαθμό οι ιδέες και οι αρχές που τα νέα προγράμματα ευαγγελίζονται μέσα στο πλαίσιο της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, την οποία διερχόμαστε...

Στην ανάρτηση αυτή και για λόγους "οικονομίας χώρου", παραθέτω ένα μόνο μέρος του άρθρου μου. Για την ανάγνωση ολόκληρου του άρθρου, βλ. την σελίδα της OMEP Ελλάδος (Παγκόσμια Οργάνωση Προσχολικής Αγωγής), κάνοντας κλικ στο ηλεκτρονικό περιοδικό της Ένωσης "Ερευνώντας τον Κόσμο του Παιδιού" στον σύνδεσμο:


Στον ίδιο σύνδεσμο, μπορείτε επίσης να βρείτε και να κατεβάσετε ένα εξαιρετικό κατά την γνώμη μου βοήθημα για τον σύγχρονο νηπιαγωγό με τίτλο "4+1 κλειδιά για την Αυτομόρφωση της Νηπιαγωγού", ό,τι πρέπει για... την Παγκόσμια Ημέρα των Εκπαιδευτικών.


ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, «η σχολική αλλά και οποιαδήποτε άλλη μορφή εκπαίδευσης προοδευτικά διεθνοποιούνται» (Phillips & Schweisfurth, 2007, σ.42). Ως εκ τούτου, τα αναλυτικό πρόγραμμα, ως κορμός κάθε εκπαιδευτικού συστήματος, θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα και να αναδιοργανώνεται, προκειμένου η εκπαιδευτική πρακτική «να συνδέεται με όσα συμβαίνουν στον πραγματικό κόσμο» (Kysilka, 1998, σ.203). Όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο Αγγελάκος (2007, σ.461), «ένα αναλυτικό πρόγραμμα πρέπει πρωτίστως να αναγνωρίζει την κοινωνική ευθύνη της εκπαίδευσης», προβάλλοντας θέματα και προβληματισμούς που σχετίζονται άμεσα με τη δημόσια ζωή. Υπό αυτό το πρίσμα, «καθεστηκυίες αντιλήψεις και καταστάσεις χρήζουν αναθεώρησης» (Bolton, 2010, σ.73) και ακριβώς αυτήν την ανάγκη καλούνται να ικανοποιήσουν τα σύγχρονα διαθεματικά αναλυτικά προγράμματα.

Σε απόλυτη συμφωνία με την άποψη του Beane (1995), ο οποίος υποστηρίζει ότι το αναλυτικό πρόγραμμα θα πρέπει να έχει ως αφετηρία του «προβλήματα, ζητήματα και έγνοιες των μαθητών, με τον τρόπο που βιώνονται και εκδηλώνονται στην  καθημερινότητά τους», η συγκεκριμένη εργασία στοχεύει να διερευνήσει τον πολυδιάστατο ρόλο των διαθεματικών αναλυτικών προγραμμάτων, όπως εφαρμόζονται στην Ελλάδα και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σε οποιοδήποτε εκπαιδευτικό περιβάλλον και αν βρίσκεται, ο εκπαιδευτικός καλείται πολύ συχνά να αντιμετωπίσει διλήμματα και να προσπεράσει δυσκολίες. Θεωρώντας αυτές ως θετικές προκλήσεις, επιχειρεί αυτό που ο Pollard et al. (2008, σ.17) αναφέρουν ως «κυκλική ή σπειροειδή διαδικασία» αναστοχαστικής σκέψης, που περιλαμβάνει τη συστηματική και διαρκή επανεξέταση και αξιολόγηση της διδακτικής του μεθοδολογίας και πρακτικής.
Συνειδητοποιώντας ότι ο αναστοχασμός είναι στην ουσία ένα «ταξίδι μάθησης χωρίς τέλος» (Appleby, στο Reed & Canning, 2010, σ.9), επαναπροσδιορίζει συνεχώς τον ρόλο του  μέσα στα πλαίσια της σχολικής τάξης.

Πολύ συχνά στο επίκεντρο του προβληματισμού του βρίσκεται η αποτελεσματικότητα του αναλυτικού προγράμματος και – απηχώντας την άποψη του  Morris (2003, σ.165) – «το δίλημμα του να έχει τόσο πολλά να διεκπεραιώσει σε τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα». Από την άλλη πλευρά, δεν είναι λίγες οι φορές που βρίσκεται μπροστά σε μαθητές που δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον και ενθουσιασμό για τη διαδικασία της μάθησης και συνειδητοποιεί ότι έχει αποτύχει να αποκωδικοποιήσει «τις εκατό γλώσσες των παιδιών», «τους εκατό τρόπους σκέψης, παιχνιδιού και ομιλίας…» (Malaguzzi, 2010, σ.23).

Τους προβληματισμούς αυτούς καλείται να ικανοποιήσει η διαθεματικότητα που προτείνεται στο σύγχρονο αναλυτικό πρόγραμμα, προκειμένου να οδηγήσει σταδιακά εκπαιδευτικό και εκπαιδευόμενο στην «εποικοδομητική, με συνοχή και ουσιαστικό νόημα» (Pollard et al., 2008, σ.7) μαθησιακή διαδικασία. 

Μορφές Οργάνωσης των Αναλυτικών Προγραμματών

Ο Jonathan Barnes (2007, σ.17) ορίζει το αναλυτικό πρόγραμμα ως έναν ευρύ όρο, «όρο-ομπρέλα», που περιλαμβάνει τα διδασκόμενα στο σχολείο μαθήματα, τις επιλογές του εκπαιδευτικού σε σχέση με τη διδακτική μεθοδολογία που θα ακολουθήσει, καθώς και τους εκπαιδευτικούς στόχους (στάσεις, αξίες) που επιδιώκει να επιτύχει. Παρόμοια άποψη εκφράζουν οι Erickson (1998, στο Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ. 120) και Lawton et al. (2000, στο Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.121), όταν προτείνουν την κατηγοριοποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων με βάση την οργάνωση και τον προσανατολισμό του περιεχομένου, των διαδικασιών και των στόχων τους. Υπό αυτό το πρίσμα, φαίνεται να υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες αναλυτικών προγραμμάτων: το κλειστό και το ανοιχτό (ό.π.). Το πρώτο διατηρεί τα διακριτά και αυτοτελώς διδασκόμενα μαθήματα (Ματσαγγούρας, 2009, σ. 56), ενώ το δεύτερο προάγει «μια διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση της διαδικασίας μάθησης» (Chelmis, 1999 στο Chelmis & Matsagouras, 2002, σ.63), καταργώντας τα διακριτά μαθήματα ως πλαίσια οργάνωσης της σχολικής γνώσης και προτείνοντας «την ενιαιοποίησή της γύρω από θέματα, ζητήματα και προβλήματα γενικότερου ενδιαφέροντος (universalia) (Ματσαγγούρας, 2009, σ.62).

Ο λαβύρινθος της ορολογίας

Οι όροι «διεπιστημονικότητα» και «διαθεματικότητα» έχουν αποδοθεί στη διεθνή βιβλιογραφία με ποικιλία ορισμών. Επιπλέον, οι όροι «ενιαιοποιημένο» (integrated) και «διεπιστημονικό» (interdisciplinary) φαίνεται να χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι (Gardner et al., 2003, σ.161 ∙ Drake, 2007, σ.25 ∙ Jacobs, 1989d, στο Matsagouras, 2009, σ.48). Οι Cook-Sather και Shore (2007, σ.13) περιγράφουν τη διεπιστημονικότητα ως μια στρατηγική, που έχει σκοπό να δημιουργήσει γέφυρες επικοινωνίας ανάμεσα στα διδασκόμενα μαθήματα, «να εντοπίσει συνδετικά στοιχεία αλλά και διαφορές μεταξύ τους, φιλοδοξώντας να διαμορφώσει μια νέα θεωρητική οπτική».

Παρόμοια άποψη εκφράζει και η Shoemaker (1989, στο Gardner et al., 2003, σ.161), επισημαίνοντας ότι το ενιαιοποιημένο αναλυτικό πρόγραμμα «καταρρίπτει τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στα διδασκόμενα μαθήματα, ενσωματώνοντας τις διαφορετικές όψεις του αναλυτικού προγράμματος σε ένα οργανωμένο και γεμάτο νόημα σύνολο, προσεγγίζοντας τη μάθηση και τη διδασκαλία με ολιστικό τρόπο, ο οποίος αντανακλά αληθινές καταστάσεις της ζωής». Επιπλέον, η χρήση πολλαπλών πηγών γνώσης ενθαρρύνει τους μαθητές να ερευνούν σε βάθος, εμπλεκόμενοι ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία και αισθανόμενοι περισσότερη σιγουριά και αυτοπεποίθηση (North Central Regional Educational Laboratory, 2001, στο Gardner et al., 2003, σ.162). Προσπάθεια να διαφοροποιηθούν οι δύο όροι επιχειρείται από τον Ματσαγγούρα (2009, σ.48), ο οποίος τονίζει ότι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό γνώρισμα της διεπιστημονικής προσέγγισης είναι η διατήρηση των διακριτών ορίων ανάμεσα στα διδασκόμενα μαθήματα, ως πλαίσιο οργάνωσης της σχολικής γνώσης. Από την άλλη πλευρά, στα διαθεματικά προγράμματα, αυτά τα διακριτά μαθήματα παύουν να υπάρχουν και η γνώση προσεγγίζεται ενιαιοποιημένη, «όπως δηλαδή προκύπτει από τη σφαιρική μελέτη θεμάτων καθολικού ενδιαφέροντος και μείζονος σημασίας για τον πολιτισμό». 

Η ανάγκη για ενιαιοποίηση της σχολικής γνώσης

Ο όρος «παγκοσμιοποίηση» συναντάται συχνά στη διεθνή βιβλιογραφία, εννοώντας την «αναπτυσσόμενη αλληλεξάρτηση και διασύνδεση του σύγχρονου κόσμου» μέσω της ανταλλαγής προϊόντων, υπηρεσιών, πληροφοριών και ανθρώπινου δυναμικού (Phillips and Schweisfurth, 2007, σ.50). Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα, περισσότερο από οποτεδήποτε άλλοτε, καλούνται να εφοδιάσουν τον μαθητή με αυτό που η Drake (2007, σ.46) πολύ χαρακτηριστικά αποκαλεί «σφαιρική προοπτική» του κόσμου. Μέσα σε αυτό το εκπαιδευτικό πλαίσιο, ο  εκπαιδευτικός γίνεται «ενεργός ερευνητής» (Larrivee, 2000, σ.294), συνειδητοποιώντας την επιτακτική ανάγκη να γεφυρωθεί το κενό ανάμεσα στις επιταγές ενός άκαμπτου αναλυτικού προγράμματος και των γνήσιων ενδιαφερόντων των μαθητών: απόρροια αυτής της συνειδητοποίησης είναι η εφαρμογή ενιαιοποιημένων, διαθεματικών αναλυτικών προγραμμάτων. Σύμφωνα εξάλλου με τον Beane (1995), η ενιαιοποίηση της σχολικής γνώσης «αρχίζει με την ιδέα ότι κεντρικοί άξονες κάθε αναλυτικού προγράμματος οφείλουν να είναι ζητήματα και προβλήματα που η ίδια η καθημερινότητα προβάλλει» και με αυτήν τη συλλογιστική οι επιμέρους γνωστικοί τομείς «δεν είναι εχθρός, αλλά ένας πολύτιμος και απαραίτητος σύμμαχος».

Η διαθεματικότητα των αναλυτικών προγραμμάτων στην Ελλάδα

Από τη μελέτη της βιβλιογραφίας προκύπτει ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα υπήρξε πάντα εξόχως συγκεντρωτικό, ενώ ο διαρκής γραφειοκρατικός συγκεντρωτισμός αναπόφευκτα οδήγησε σε σημαντική έλλειψη ενδιαφέροντος ανάληψης πρωτοβουλιών προς την κατεύθυνση της μεταρρύθμισης των αναλυτικών προγραμμάτων (Flouris & Pasias, 2003, σ.76 ∙ Moutsios, 2003, σ.61 ∙ Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.122). Η πρώτη συστηματική προσπάθεια εκσυγχρονισμού των αναλυτικών προγραμμάτων πραγματοποιείται με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση των αρχών της δεκαετίας του ΄80 (Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.122). Οι αλλαγές που επιχειρούνται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου χαρακτηρίζονται συνολικά ως «περιορισμένες, αποσπασματικές και ανεπαρκείς» (Flouris & Pasias, 2003, σ.76), ενώ «η χαμένη ενότητα της σχολικής γνώσης», μιας γνώσης ανενεργούς και αδιάφορης, (Ματσαγγούρας, 2009, σ.21), φαίνεται να είναι η Αχίλλειος πτέρνα της συγκεκριμένης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.

Το 1997 μια άλλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση πραγματοποιήθηκε, κεντρικό σημείο της οποίας ήταν το Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (ΕΠΠΣ) για την υποχρεωτική εκπαίδευση. Πάρα τις «εντονότατες αντιδράσεις που προκάλεσε» (Chrysostomou, 2006, σ.25), ήταν η πρώτη απόπειρα που έγινε για να δημιουργηθεί ένα Εθνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα, το οποίο να συμπεριλαμβάνει «όχι μόνο γενικούς στόχους της εκπαίδευσης, αλλά να περιγράφει με ακρίβεια το περιεχόμενο και τις μεθοδολογικές προτάσεις για κάθε μάθημα» (Chrysostomou, 2006, σ.26). Ο Εξαρχάκος (2000, στο Flouris & Pasias, 2003, σ.83) αναπτύσσει περαιτέρω αυτό το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι «για πρώτη φορά στην Ελλάδα…προτείνεται μια καινοτομική προοπτική σχετικά με την οικοδόμηση της μάθησης, ενώ παράλληλα το φάσμα του αναλυτικού προγράμματος διευρύνεται σημαντικά».

Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών

Βασισμένο στο ΕΠΠΣ του 1997, ένα νέο Διεπιστημονικό Ενιαιοποιημένο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών τίθεται σε λειτουργία το 2001. Και οι δύο αυτές μεταρρυθμίσεις «προτάθηκαν και ήταν υπό την επίβλεψη του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, φορέα ερευνητικού και συμβουλευτικού, που υπάγεται στο Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων» (Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.124). Σύμφωνα με την Χρυσοστόμου (2006, σ.26), σε αυτό το νέο αναλυτικό πρόγραμμα η μαθησιακή διαδικασία αντιμετωπίζεται «ως ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο», ενώ ο βασικός στόχος του προγράμματος είναι να επιτύχει την «εσωτερική συνοχή», όσον αφορά την οργάνωση της διδακτέας ύλης.

Το 2003 ένας νέος, καινοτόμος όρος κάνει την εμφάνισή του: η «διαθεματική προσέγγιση στη γνώση» ή απλώς «διαθεματικότητα» (Karatza-Stavlioti & Alahiotis, 2007, σ.268). Ο Γαβαλάς (2003, στο Αγγελάκος, 2007, σ. 461) επισημαίνει ότι στο πλαίσιο του συγκεκριμένου αναλυτικού προγράμματος «τα παραδοσιακά μαθήματα αντικαθίστανται από διαθεματικές προσεγγίσεις, που διαπραγματεύονται θέματα, βασικές έννοιες και πολύπλοκες καταστάσεις με σφαιρικό και ολιστικό τρόπο».

Υπό αυτήν την έννοια, η διαθεματική προσέγγιση είναι πάνω από όλα παιδοκεντρική, καθώς φιλοδοξεί να ενσωματώσει και να αναπτύξει όλες τις πλευρές της παιδικής προσωπικότητας (γνωστική, κοινωνική, συναισθηματική), έχοντας ως άξονα αναφοράς τις εμπειρίες του παιδιού και τα ενδιαφέροντά του (Mathison and Freeman, 1997, στο Matsagouras, 2009, σ.25). Μια εναλλακτική άποψη εκφράζεται από την Παμουκτσόγλου (2007, σ.122), η οποία υποστηρίζει ότι η νέα αυτή προσέγγιση αναφέρεται σε έναν πρωτοποριακό σχολικό πολιτισμό, ο οποίος συμβάλλει στην ενδυνάμωση του παιδαγωγικού ρόλου της εκπαίδευσης, αξιοποιώντας παράλληλα την κοινωνική της διάσταση.
Στα πλαίσια της διαθεματικής προσέγγισης εντάσσεται ένα ακόμα πρωτότυπο πρόγραμμα, με ιδιαίτερη εφαρμογή στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση: η «Ευέλικτη Ζώνη». Ο Ματσαγγούρας (2009, σ.120) ορίζει την Ευέλικτη Ζώνη ως εκπαιδευτική ζώνη τουλάχιστον δύο διδακτικών ωρών, κατά τη διάρκεια των οποίων μαθητές και εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν σχέδια εργασίας και δραστηριότητες με θέματα του ενδιαφέροντός τους, χρησιμοποιώντας διαδραστικές και συνεργατικές μεθόδους. Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο Αλαχιώτης (2001, στο Flouris & Pasias, 2003, σ.83), επισημαίνοντας ότι ένα από τα κύρια γνωρίσματα της Ευέλικτης Ζώνης είναι «η ενίσχυση της πρωτοβουλίας,…η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και η προώθηση της συλλογικής προσπάθειας». 

Αξιοσημείωτο είναι εξάλλου το γεγονός ότι η ανάγκη να «επιτρέψουμε στους μαθητές να έχουν στη διάθεσή τους μια διδακτική ώρα την ημέρα, προκειμένου να διερευνήσουν τα ενδιαφέροντά τους» (Wolk, 2001, σ. 56) αναγνωρίζεται ευρέως στη βιβλιογραφία. Ως εκ τούτου, «παρόμοιες προτάσεις και πρακτικές συναντά κανείς και σε σχολικά συστήματα του εξωτερικού κάτω από τους όρους exploratory time, discovery hour, student project time, wonder hour και independent study» (Wolk, 2001, στο Matsagouras, 2009, σ.121). Ανεξάρτητα από το πώς επιλέγουμε να την ονομάσουμε ή να περιγράψουμε τις αρχές και τους στόχους της, η «Ευέλικτη Ζώνη» αναμφίβολα προάγει την ουσιώδη μάθηση μέσα από εγγενή κίνητρα, ενδυναμώνοντας παράλληλα την αυτοεκτίμηση των μαθητών. (Wolk, 2001, σ.57).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Aggelakos, C., 2007. The Cross-thematic Approach and the ‘New’ Curricula of Greek Compulsory Education: review of an incompatible relationship, Policy Futures in Education, 5(4), σ.460-467.

Alahiotis, S. & Karatzia-Stavlioti, E., 2006. Effective curriculum policy and cross-curricularity: analysis of the new curriculum design of the Hellenic Pedagogical Institute, Pedagogy, Culture & Society, 14(2), σ.119-147.

Appleby, K., 2010. Reflective Thinking; Reflective Practice, in Reed, M. & Canning, N., (eds.), Reflective Practice in the Early Years, London: SAGE Publications Limited, σ.7-23.

Baldock, P., Fitzgerald, D. & Kay, J., 2009. Understanding Early Years Policy, 2nd ed., London: SAGE Publications Limited.

Barnes, J., 2007. Cross-curricular learning 3-14. London: SAGE Publications Limited.

Beane, J., 1995. Curriculum Integration and the Disciplines of Knowledge, Phi Delta Kappan, 76(8). Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Beane, J., 2002. Beyond Self-Interest: A Democratic Core Curriculum, Educational Leadership, 59(7),
σ. 25-28. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 21 Νοεμβρίου 2010]

Bennett, J., 2005. Curriculum Isssues in National Policy-Making, European Early Childhood Education Research Journal, 13(2), σ. 5-23.

Bolton, G., 2010, Reflective Practice: Writing & Professional Development, 3rd ed.,  London: SAGE Publications Limited.

Boyle, B. & Bragg, J., 2008. Making primary connections: the cross-curriculum story, The Curriculum Journal, 19(1), σ. 5-21.
Chelmis, S. & Matsagouras, E., 2002. Citizenship education in the new inter-disciplinary National Curriculum in Greece, in Ross, A. (ed.), Future Citizens in Europe (Proceedings of the fourth Conference of the Children’s Identity and Citizenship in Europe Thematic Network, Budapest), London: CiCe pub, σ.63-72.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:  http://eliasmatsagouras.webnode.com/%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%B1/
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Chrysostomou, S., 2006. Interdisciplinary Approaches in the New Curriculum in Greece: A Focus on Music Eduation, Arts Education Policy Review, 105(5), σ. 23-29.

Cook-Sather, A. & Shore, E., 2007. Breaking the Rule of Discipline in Interdisciplinarity: Redefining Professors, Students, and Staff as Faculty, Journal of Research Practice, 3(2), Article M15,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Department of Education, 2010. The Schools White Paper 2010: The Importance of Teaching,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 29 Νοεμβρίου 2010]

Department of Education, The National Strategies, Excellence and Enjoyment: A strategy for primary schools (2003), [pdf]. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 12 Νοεμβρίου 2010]

Department of Education, The Primary National Strategies, Personalised Learning (2010), [pdf].
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 23 Νοεμβρίου 2010]

Diack, A., 2004. Innovation and personalized learning, Education Review, 18(1), σ.49-55.

Drake, S., 2007. Creating Standards-Based Integrated Curriculum: Aligning Curriculum, Content, Assessment, and Instruction. 2nd ed., London: Corwin Press International.

Dymoke, S., & Harrison, J. (Eds.), 2008. Reflective Teaching & Learning. London: SAGE Publications Limited.

Edwards, C., Gandini, L. & Forman, G. (Εκδ.), 2010. Reggio Emilia: Οι χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας, Αθήνα: Πατάκης.

Eurydice, 2009/10. Structures of Education and Training Systems in Europe, Greece, 2009/2010 Edition, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 29 Νοεμβρίου 2010]

Eurydice, 2010. National system overviews on educational systems in Europe and ongoing reforms, United KingdomEngland, 2010 Edition,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 29 Νοεμβρίου 2010]

Flouris, G. & Pasias, G., 2003. A Critical Appraisal of Curriculum Reform in Greece (1980-2002): Trends, Challenges, and Perspectives, European Education, 35(3), σ. 73-90.

Gardner, E., Wissick, C., Schwender, W. & Canter-Smith, L., 2003. Enhancing Interdisciplinary Instruction in General and Special Education: Thematic Units and Technology, Remedial and Special Education, 24(3), σ.161-172.

General Teaching Council for England, 2007. Research for Teachers: Reflection-in-action and reflection-on-action,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 21 Νοεμβρίου 2010]

Karatzia-Stavlioti, E. & Alahiotis, S., 2007. Evaluation of a Cross-Thematic Curricular Innovation: Teachers, Attitudes and the Flexible Zone (FZ), The International Journal of Learning, 14(3), σ.267-275.

Knowles, G., 2009. Ensuring Every Child Matters: A critical Approach. London: SAGE Publications Limited.

Kwon, Y., 2002. Changing Curriculum for Early Childhood Education in England, Early Childhood Research & Practice, 4(2).
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 20 Νοεμβρίου 2010]

Kysilka, M., 1998. Understanding integrated curriculum, The Curriculum Journal, 9(2), σ. 197-209.

Larrivee, B., 2000. Transforming Teaching Practice: becoming the critically reflective teacher, Reflective Practice, 1(3), σ. 293-307.

Ματσαγγούρας, Η., 2009. Η διαθεματικότητα στη σχολική γνώση, 2η έκδοση, Εκδόσεις: Γρηγόρη.

Morris, R., 2003. A Guide to Curricular Integration, Kappa Delta Pi Record, 39(4), σ.164-167.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Moutsios, S., 2003. The Organizational Nonreform of the Greek School, European Education, 35(3),
σ.60-72.

National Curriculum, The National Curriculum Primary Handbook, 2010,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 30 Νοεμβρίου 2010]

Office for Standards in Education, 2008. Curriculum innovation in schools.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 20 Νοεμβρίου 2010]

Παμουκτσόγλου, A., 2007. “Η αξιοποίηση του παραμυθιού: Η περίπτωση της διαθεματικής προσέγγισης στην εκπαίδευση»  στο Μαλαφάντης, Κ. & Κούτρας Σ., Αθήνα: Γρηγόρης, σ. 119-125.

Perry, R., 2004. Teaching Practice for Early Childhood: A guide for students. 2nd ed. Oxon: RoutledgeFalmer.

Philips, D. & Schweisfurth, M., 2007. Comparative and International Education: An Introduction to Theory, Method and Practice. London: Continuum International Publishing Group.

Pollard, A., with Anderson, J., Maddock, M., Swaffield, S., Warin, J., Warwick, P., 2008. Reflective Teaching: Evidence-informed Professional Practice, 3rd ed., London: Continuum International Publishing Group.

Robin, A., 2004. Excellence, enjoyment and personalized learning: A true foundation for choice?, Education Review, 18(1), σ. 15-33.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 21 Νοεμβρίου 2010]

Rowley, C. & Cooper, H. (Eds.), 2009. Cross-curricular Approaches to Teaching and Learning, London: SAGE Publications Limited.

Schon, D., 1991. The reflective practitioner: how professionals think in action. London: Ashgate Publications Limited.

Watson, J., 2006. Every Child Matters and children’s spiritual rights: does the new holistic approach to children’s care address children’s spiritual well-being?, International Journal of Children’s Spirituality, 11(2), σ. 251-263.

Wolk, S., 2001. The Benefits of Exploratory Time, Educational Leadership, 59(2), σ. 56-59.


ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Google Ranking

ΟNLINE USERS

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ